OWSIANIKO-KULIKOWSKI D m i t r i j N i k o ł a j e w i c z, ur. 23 I (4 II) 1853 Kachowka (gub. taurydzka), zm. 9 X 1920 Odessa, literaturoznawca, lingwista, historyk kultury, zwolennik "szkoły psychologicznej" w literaturoznawstwie. O.-K jako profesor Uniwersytetu Charkowskiego w 1888-1905 przyczynił się do utworzenia tzw. Kółka Charkowskiego w literaturoznawstwie, które wydawało "Woprosy Tieorii i Psichołogii Tworczestwa". Rozwijając koncepcje A. Potiebni O.-K. postulował rozpatrywanie dzieł literackich w ścisłym powiązaniu z osobowością ich twórcy. W związku z tym uważał za nieodzowne badanie psychologii twórczości umysłowej w ogóle. Prace z teorii: Woprosy psichotogii tworczestwa (1902, Problemy psychologii twórczości), Tieorija poezii i prozy (1909, Teoria poezji i prozy) dzieliły poezję, prozę i dramat na twórczość liryczną i obrazową. Liryczna twórczość wynika z nastroju i emocji. Twórczość obrazowa, dzieląca się na epicką i dramatyczną, opiera się na działaniu obrazu wywołującego "czucie estetyczne". Prace historyczno-literackie poświęcone literaturze rosyjskiej, twórczości A. Puszkina, N. Gogola, L Turgieniewa, L Tołstoja i in., oraz Istorija russkoj intelligiencyi (1906-11, Historia inteligencji rosyjskiej) opierały się na analizie postaci literatury pięknej XIX w. O.-K jest autorem wielu prac o poezji i językoznawstwie: Jazyk i iskusstwo (1896, Język a sztuka), Sintaksis russkogo jazyka (1912, Składnia języka rosyjskiego) oraz redaktorem pięciotomowej Istorii russkoj litieratiiry XIX w. (1911, Historia literatury rosyjskiej XIX w.). F.N.
