OSORGIN (właśc. Iljin) Michaił Andriejewicz, ur. 7 (19) IX 1878 Perm, zm. 27 XI 1941 Chabris (Francja), prozaik. Ukończył wydział prawa Uniwersytetu Moskiewskiego (1902). Po studiach w 1905 znalazł się na krótko w szeregach socjalistów-rewolucjonistów (eserów), co zaprowadziło go do więzienia na Tagan-
e. Po uwolnieniu w 1906 wyjechał do Włoch, gdzie spędził 10 lat jako korespondent liberalnych czasopism i gazet rosyjskich. Swoje szkice opublikował w 1913 w tomie Oczerki sowriemiennoj Italii (Szkice o współczesnej Italii). W 1916 na statusie półlegalnym przyjechał do Moskwy. Aresztowany w 1921 trafił znowu do więzienia za działalność we Wszech rosyjskim Komitecie Pomocy Głodującym podczas wielkiego głodu w prowincjach nadwołżańskich. Wydalony w 1922 wraz z grupą rosyjskich intelektualistów, po krótkim pobycie w Berlinie osiadł na stałe we Francji. W Paryżu wydał powieść Siwcew Wrażek (1928, Siwcew Wrażek), zajmującą centralne miejsce w jego twórczości i przełożoną na wiele języków. Zarówno pod względem formy, jak i głębi oraz wszechstronności przemyśleń nad kondycją ludzką w czasach przełomowych stanowi ona zjawisko wyjątkowe nie tylko w rosyjskiej literaturze emigracyjnej. Powieść odznacza się nader ciekawą konstrukcją: składa się z niezwykle krótkich, jak na duży utwór epicki, rozdziałów i kojarzy się z migawkowym montażem filmowym, a także z pewnymi nowatorskimi zdobyczami prozy symbolistycznej. Cała zaś jej koncepcja zasadza się na sugestywnym opisie niekiedy ostro kontrastujących ze sobą sylwetek ludzkich rzuconych w wir wydarzeń I wojny światowej, a następnie rewolucji. O. ma także w swoim dorobku szereg innych powieści: Powiesi' o siestrie (1931, Powieść o siostrze), Swidietiel istorii (1932, Świadek historii), Kniga o końcach (1935, Książka o końcach), Wolnyj kamienszczik (1937, Wolny mularz). Pośmiertnie ukazały się dwie książki O. poświęcone okupacji hitlerowskiej we Francji: W tichom miestieczkie Francyi (1946, W cichym miasteczku we Francji) oraz Pis'ma o nieznaczitelnom (1952, Listy
o błahostkach).
